Elite İsrail'i destekliyor mu?

Elite, İsrail'in simge çikolata, şekerleme ve kahve markasıdır. 1933'te, Letonya'da şekerleme işi yürütmüş ve makinelerini yanında getirmiş olan Eliyahu Fromenchenko'nun bir grup Siyonist ortakla birlikte Ramat Gan'da ilk Elite çikolata ve şekerleme fabrikasını kurmasıyla doğdu. Elite onlarca yıl İsrail çikolata pazarına hâkim oldu; Taami, Pesek Zman ve Para barları, hazır ve Türk kahvesi ile Elite Espresso Bar noktaları hâlâ günlük hayatın parçası. Elite 2004'te Strauss grubuyla birleşerek Strauss-Elite'i oluşturdu (2007'de Strauss Group adını aldı); bugün Elite, Strauss Group'un bir markasıdır, ayrı bir tüzel kişilik değildir ve Nof HaGalil'deki çikolata fabrikası dahil tesisleri Strauss'a aittir. Bu kayıt, markanın İsrail'deki üretim ve pazar varlığını belgelemektedir; bir bağışı değil.

Ekim 2023 savaşının başlamasından itibaren Elite markalı ürünler ve satış noktaları, markanın sahibi Strauss Group'un yürüttüğü savaş dönemi dağıtımının parçasıydı: binlerce gıda ürünü muvazzaf ve yedek askerlere, acil durum ve kurtarma güçlerine, askeri üslere, hastanelere ve tahliye edilen ailelere gitti; Elite Espresso Bar zinciri ise ülke genelindeki tren istasyonu şubelerinde üniformalı güvenlik ve kurtarma personeline ücretsiz kahve sundu. Atıf: eylemi gerçekleştiren taraf, Elite markasının ve Elite Espresso Bar ağının sahibi ve işletmecisi olan Strauss Group'tur; Elite bir markadır ve dağıtımda şirket çalışanları gönüllü olarak yer almıştır.

25 Aralık 2023’te, İsrail’in Gazze savaşı sürerken ynet, Elite’in "Türk kahvesi"nin — ynet’e göre İsrail kahve pazarının %25’ini hâlâ elinde tutan 60 yıllık bir marka — geçici bir özel sürümle raflara çıktığını bildirdi: ambalajın ön yüzünden marka adı kaldırılmış, yerine savaş dönemi sloganları konmuştu: "Zafer Nesli" (דור הניצחון), "Am Yisrael Chai — İsrail halkı yaşıyor" (עם ישראל חי) ve "Başka bir ülkem yok" (אין לי ארץ אחרת). The Times of Israel’in Arapça baskısı aynı ambalaj değişikliğini, "Türk kahvesi" etiketinin yerini İsrail’e ait ulusal sloganların ve bayrağın aldığı biçimde aktardı. Tetikleyici, 7 Ekim 2023’ten sonra Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail aleyhindeki açıklamalarına duyulan kamuoyu öfkesi ve bunun ardından gelen Türk ürünlerini boykot çağrılarıydı. Strauss Coffee Israel genel müdürü Avi Laofer ynet’e, şirketin kahvenin Türkiye ile bağlantısı olmadığını — çekirdekler Brezilya, Vietnam ve Etiyopya’dan geliyor ve 60 yıldır Lod’da üretiliyor — açıklığa kavuşturmak ve "moral yükseltmek" istediğini söyledi; kendilerine kahvelerini içerken çektikleri fotoğrafları gönderen Gazze’deki askerleri anarak: "Gazze’deki askerleri düşünün, Türk kahvesi alacaklar ama ambalajda ‘Türk kahvesi’ yerine ‘Zafer Nesli’ yazacak — bu onu güçlendirir." Atıf: eylemi gerçekleştiren taraf, Elite markasının sahibi Strauss Group’un İsrail kahve bölümüdür; Laofer sürümü geçici olarak tanımladı, özgün ambalaj isteyenler için satışta kaldı. Bu, bir ürün üzerinden yapılan savaş dönemi dayanışma açıklamasıdır; bağış değildir ve para ya da mal verilmemiştir. Doğrulama: özgün haber ynet’in Laofer ile yaptığı söyleşidir; Times of Israel’in Arapça haberi kendi haberciliğini değil, aynı olguları ve aynı alıntıları taşır — iki dil, tek tanık.

Calcalist'in Mayıs 2025'te Tel Aviv-125 endeksi şirketlerinin bağışlarına ilişkin incelemesine göre, Elite markasının sahibi Strauss Group 2024'te 16 milyon şekel, buna ek olarak 2023'te 15 milyon şekel bağışladı; iki savaş yılında toplam yaklaşık 31 milyon şekel (31 Aralık 2024 tarihli İsrail Merkez Bankası kuru 3,647 şekel/dolar ile yaklaşık 8,5 milyon dolar) savaştan etkilenen kesimlere yönlendirildi. Atıf: bu, Strauss Group adına bildirilen grup düzeyinde kurumsal bağıştır, ayrı bir Elite bütçesi değildir; Elite grubun markalarından biridir ve kendi başına bağış raporlamaz. Dolar tutarı bildirilmiş bir rakam değil, çevrimdir. Strauss Group'un kendi web sitesi bağımsız olarak, tahliye edilen topluluklara, güvenlik ve yedek güçlere ve Rehineler ve Kayıplar Aileleri Karargahı'na yaklaşık 3 milyon ürün, milyonlarca şekel değerinde bağışladığını belirtiyor — bu, grubun savaş dönemi bağışlarının ölçeğini ve yararlanıcılarını doğruluyor, ancak şirket sayfası toplamı Calcalist'in bildirdiği 15 milyon şekel (2023) / 16 milyon şekel (2024) rakamlarına ayırmıyor.

Mayıs 2026’da İsrail’in 78. Bağımsızlık Günü dolaylarında, Strauss Group’un kahve markası Elite Coffee (קפה עלית), İsrail Toplum Merkezleri Birliği ile birlikte "Kurucu kuşağa teşekkürler" adlı ülke çapında bir girişim yürüttü: o hafta kuzeyde Kiryat Shmona’dan güneyde Arava’ya kadar 15 yerleşim yerinde düzenlenen onlarca toplum buluşması, konferans ve panelde, devlet kurulduğunda burada olan yaşlılar bir fincan kahve eşliğinde gençlerle, ailelerle ve uzun yedek hizmetten dönen askerlerle oturdu. Açılış, Herzliya ağındaki Lia toplum merkezinde yapıldı; Birlik başkanı Ariel Mishal, 1948 kuşağından bugüne uzanan hikâyenin "oldukça benzer bir hikâye" olduğunu söyledi; Strauss’un kahve ve şekerleme bölümü genel müdürü Yiftach Atzmon ise "Elite Coffee’de kendimize, İsrail Devleti’nde yalnızlığı hafifletmeye yardım etmek ve insanları bir fincan kahve üzerinde birbirine bağlamak gibi toplumsal bir vizyon koyduk" dedi ve bunu "burada şu anda olan her şeyle" ilişkilendirdi. Atıf: eylemi gerçekleştiren taraf, Elite Coffee markasını işleten Strauss Group’un kahve ve şekerleme bölümüdür; toplum merkezleri ağı uygulama ortağıdır. Herhangi bir maliyet, sponsorluk bedeli veya bağış tutarı açıklanmadı, bu yüzden tutar sütunu boş kalıyor. Kaynak uyarısı: her iki haber de markayla birlikte üretildi — ynet’in dosyası Elite Coffee ve Birlik ile yapıldığı, ice’ın haberi ise Strauss ile yapıldığı şeklinde etiketli — dolayısıyla program, bağımsız habercilikten değil, şirketin kendi anlatımından geliyor.